Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre elektronik raf etiketi

Elektronik raf etiketine geçen işletmelerin sık sorduğu ilk soru şu oluyor: "Bu yasal mı?" Kısa cevap evet. Uzun cevap, bu yazının konusu.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yönetmelik metni zaman içinde değişir; nihai kontrolü güncel mevzuat metni ve hukuk müşavirinizle yapın.

Dayanak

Fiyat etiketi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54. maddesine dayanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik 28 Haziran 2014 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış, sonrasında birkaç kez değiştirilmiştir.

Elektronik etiket açıkça serbesttir

Yönetmelik, fiyat etiketinin malın veya ambalajının üzerine ya da raf üzerine konularak, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir biçimde, yazılı, dijital veya elektronik olarak konulabileceğini belirtir. Yani elektronik raf etiketi kullanmak için ayrı bir izin, ruhsat veya bildirim gerekmez.

Buradaki kritik ifade "kolaylıkla görülebilir ve okunabilir"dir. Bu, ESL şablon tasarımını doğrudan ilgilendirir: küçük ekranda zorunlu bilgileri sığdırmak için punto küçültmek, uyum riski yaratır.

Etikette bulunması zorunlu bilgiler

Ticaret Bakanlığı'nın tüketici bilgilendirmesine göre fiyat etiketinde şunlar yer almalıdır:

• Üretim yeri (ülke bilgisi)
• Malın türünü ifade eden ayırıcı özellik
• Tüm vergiler dahil satış fiyatı
• Birim fiyatı (adet, kilogram, litre, metre, metrekare gibi)
• Fiyatların geçerlilik tarihi
• Türkiye menşeli mallar için ticari işaret
• Varsa depozito bedeli

Ve en çok gözden kaçan hüküm: bu bilgilerin Türkçe olması zorunludur.

Ambalajlı mallarda birim fiyatın gösterilmesi zorunludur. Açık halde satılan mallarda birim fiyat tek başına yeterlidir. Birim fiyat ile satış fiyatı aynıysa ayrıca gösterilmesi gerekmez.

Bunun ESL şablonuna yansıması

Zorunlu alanlar listesi, etiket boyutu seçimini teknik bir tercih olmaktan çıkarıp bir uyum kararına dönüştürür. Pratikte:

Şablon tasarımını üreticiye veya çözüm ortağına bırakırken, zorunlu alanların tamamının şablonda tanımlı olduğunu yazılı olarak teyit ettirin. Varsayılan şablonlar çoğu zaman yurt dışı pazarları için hazırlanmıştır ve Türkiye'nin zorunlu alan listesini bilmez.

İndirimli satış

İndirimli satışta hem indirimli fiyat hem de önceki fiyat gösterilmelidir. Önceki fiyat olarak, indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır.

Elektronik etikette bu, şablonun iki fiyat alanı taşıması ve yazılımın on günlük fiyat geçmişini tutabilmesi anlamına gelir. Kağıt düzeninde bu geçmiş genellikle ERP'de kalırdı; ESL'de etikete basılacağı için yazılımın fiyat geçmişine erişebildiğini teklif aşamasında doğrulamak gerekir. Ayrıntı: İndirimli satışta etiket kuralları.

Denetim

Fiyat etiketi uygulamasının izlenmesinden Ticaret Bakanlığı (Ticaret İl Müdürlükleri), belediyeler ve ilgili odalar sorumludur. Aykırılıklar bu mercilere bildirilebilir.

Elektronik etikette denetim açısından ek bir hassasiyet vardır: etiket çalışır durumda olmalıdır. Pili bitmiş, ekranı donmuş veya güncellenememiş bir etiket, üzerindeki fiyat yanlışsa kağıt etiketten farklı değerlendirilmez. Bu yüzden arızalı etiket oranı ve değişim süresi, sözleşmede taahhüt edilmesi gereken bir kalemdir.

Kurulum öncesi kontrol listesi

1. Şablonda zorunlu alanların tamamı tanımlı mı? (üretim yeri, ayırıcı özellik, KDV dahil fiyat, birim fiyat, geçerlilik tarihi)
2. Tüm metinler Türkçe mi? Yazılımın dil dosyası tam mı?
3. Seçilen en küçük ekran boyutunda zorunlu alanlar okunabilir punto ile sığıyor mu?
4. İndirimli satış şablonu var mı, on günlük en düşük fiyat verisi nereden geliyor?
5. Ambalajlı/açık ürün ayrımına göre iki farklı şablon tanımlı mı?
6. Arızalı veya güncellenememiş etiketi sistem ne kadar sürede raporluyor?
7. Depozitolu ürünler için depozito alanı şablonda var mı?

Bu maddeler ürün seçiminden bağımsızdır — hangi üreticiyi seçerseniz seçin sorulması gerekir. Teklif sürecinde sorulacak diğer sorular için ESL teklifi alırken sorulacaklar yazısına bakabilirsiniz.